ਕਲਮ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸਫ਼ਰ : ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮਾਨ

ਕਲਮ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸਫ਼ਰ : ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮਾਨ . *ਪਿੰਡ ਭੂੰਦੜੀ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚਾਂ ਤੱਕ ਬਣਾਈ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ . ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸਦਕਾ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਲਮ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸਫ਼ਰ : ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮਾਨ . *ਪਿੰਡ ਭੂੰਦੜੀ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚਾਂ ਤੱਕ ਬਣਾਈ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ . ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸਦਕਾ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਮਾਰਚ 1964 ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭੂੰਦੜੀ ਵਿਖੇ ਮਾਤਾ ਬਲਵੰਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਸਾਲ 1987 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਝੰਡੇਆਣਾ ਗਰਬੀ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਗਾ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧੀ ਅਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਮਾਨ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਅਤੇ ਗੁਰਜੋਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਹਨ। ਅਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਰਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਸਮੇਤ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕੈਲੋਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹਨ। ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਕਈ ਵਾਰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਦੌਰੇ ਵੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਲਗਭਗ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ, ਗੀਤਕਾਰੀ, ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਲੋਕ ਹਿੱਤ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੀਤ ਗਾਉਣ, ਲਿਖਣ, ਸਕੂਲੀ ਨਾਟਕਾਂ, ਸਕਿੱਟਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਇਹੀ ਸ਼ੌਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਨੂੰ 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਲਿਕ ਗੀਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਕਈ ਨਾਮਵਰ ਗਾਇਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ “ਬਾਪੂ ਨੇ ਲੈ ਲਏ ਕੈਮਰੇ, ਹੁਣ ਮਾਰੀ ਨਾ ਬੁਲਟ ਉੱਤੇ ਗੇੜੀਆਂ”, “ਸਾਲੀਏ ਗੁਲਾਬ ਰੰਗੀਏ”, “ਕਾਲਜ ’ਚ ਗੋਲੀ ਗਈ”, “ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਢੋਲ ਆਉਣਾ”, “ਝੁਕਣੀ ਨਾ ਮੂੱਛ ਯਾਰਾਂ ਦੀ”, “ਬਾਰਾਂ ਬੋਰ ਦਾ”, “ਜੱਟੀ ਨੈਣਾਂ ’ਚ ਮਜੈਲ ਦਾਗਦੀ” ਅਤੇ “ਨਾ ਧੀਏ ਨਾ” ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। “ਨਾ ਧੀਏ ਨਾ” ਗੀਤ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਗੀਤ “ਪਾ ਕੇ ਕਤੀੜਾਂ ਗਲ ਸੰਗਲੀ” ਜਲਦ ਹੀ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਗੀਤ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੀ ਗੀਤਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਲੋਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। “ਸੱਚ ਬੋਲਿਆ ਤੇ ਲੱਗ ਜਾਣਾ ਬੈਨ ਏ”, “ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਦੇਸ਼ ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਗੁਲਾਮ” ਅਤੇ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਗੀਤ “ਵਰਤ ਲਓ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ” ਇਸ ਦੀਆਂ ਉੱਤਮ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ। ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਗੀਤ ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਊਡਸਪੀਕਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਗੀਤ “ਅੱਗਾਂ ਛੱਡ ਦੇ ਪਰਾਲੀ ਤੂੰ ਲਾਉਣੀਆਂ, ਅੱਗੇ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਨੇ ਬੜੇ” ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਛਾਣ ਦਿਵਾਈ। ਇਸ ਗੀਤ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ ਦੁਬਈ ਵਿਖੇ ਹੋਏ PIFF Award ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ। ਗੀਤਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ “ਕਾਂਵਾਂ ਰੌਲੀ”, “ਥ੍ਰੀ ਲੋਫਰ”, “ਅੱਧਚਾਨਣੀ”, “ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ” ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕਾਮੇਡੀ ਤੇ ਸ਼ਾਰਟ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ, ਗਾਇਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਹਨਤ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ। — ਲੇਖ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਫ਼ਰ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ